Καινοτόμες, Ανοικτές και Οικονομικά Βιώσιμες Δομές Δημιουργικής Παραγωγής - #info

#creativity.ekt.gr

Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, στο πλαίσιο των δράσεών του για την ανάδειξη και επανάχρηση της έγκριτης ερευνητικής, επιστημονικής και πολιτιστικής γνώσης, υλοποιεί το ευρωπαϊκό έργο "Creativity: Innovative Models of Production and Access". Αντικείμενο του έργου είναι η καταγραφή καινοτόμων πρακτικών στην ευρωπαϊκή δημιουργική βιομηχανία, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική βιωσιμότητα της πολιτιστικής παραγωγής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανάδειξη νέων, ευέλικτων και περισσότερο συμμετοχικών δομών δημιουργίας. Το συνέδριο είναι μέρος του έργου "Creativity: Innovative Models of Production and Access" (CIMPA) που χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Πολιτισμός»(2007-2013).

#open

O τρόπος παραγωγής άυλων αγαθών, είτε πρόκειται για ένα άρθρο σε μια εγκυκλοπαίδεια, είτε για ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή, έναν χάρτη ή ένα μουσικό κομμάτι, έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία δέκα χρόνια. Παραδείγματα όπως η Wikipedia, το λειτουργικό σύστημα Linux, οι ανοικτοί χάρτες Open Street Map και μουσικές πλατφόρμες όπως το SoundCloud, καταδεικνύουν ότι η παραγωγή των πολιτιστικών αγαθών γίνεται, πλέον, ολοένα και πιο συλλογικά, ανοικτά και συμμετοχικά, πάνω σε ψηφιακές πλατφόρμες και με διαρκή επανεπεξεργασία βασικών πολιτιστικών πόρων.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι το μοντέλο αυτό, της συνεργατικής παραγωγής και της επανάχρησης, επεκτείνεται δυναμικά και σε δράσεις περιορισμένης, μέχρι πρότινος, «ανοικτότητας»: από τη χρηματοδότηση εγχειρημάτων μέσα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες με αποκεντρωμένο τρόπο, χωρίς «μηχανισμό αγοράς», έως και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η αποτελεσματικότητα της οποίας συνδέεται πλέον με το «άνοιγμα» των δεδομένων (ενδεικτικό παράδειγμα, τα δεδομένα θέσης και χρόνου έλευσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς).

Αυτό το «άνοιγμα» που συναντάμε ευρέως στον ψηφιακό κόσμο έχει τεράστια επίδραση στον αναλογικό και, ειδικά, στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η παραγωγή αντικειμένων των εφαρμοσμένων και καλών τεχνών, τόσο από καλλιτέχνες που ασχολούνται με έννοιες όπως η επανάχρηση και η οικειοποίηση, όσο και από σχεδιαστές που χρησιμοποιούν και διαθέτουν ανοικτά προς επανάχρηση σχέδια. Πρωτοβουλίες, όπως η ανοικτή κατασκευή (openFabrication ή openFab) στηρίζονται στο διαμοιρασμό φυσικών χώρων, στους οποίους λαμβάνει χώρα ο σχεδιασμός, αλλά και ο διαμοιρασμός γνώσης και, τελικά, η κατασκευή πρωτοτύπων και λειτουργικών τρισδιάστατων αντικειμένων. Τα μοντέλα αυτά βασίζονται σε εργαλεία διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως ανοικτές άδειες, με στόχο τη διευκόλυνση κι όχι τον περιορισμό της πρόσβασης στο ψηφιακό αγαθό.

Το συνέδριο «Creativity» του ΕΚΤ έρχεται να παρουσιάσει αυτά τα μοντέλα, να εξετάσει πώς σχετίζονται με πιο παραδοσιακά μοντέλα δημιουργικής παραγωγής και να αναδείξει τα συστατικά τους στοιχεία, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη και την καινοτομία, σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τη χώρα. 

#creativeIndustries

Ως Δημιουργική Βιομηχανία ορίζεται το σύνολο των δραστηριοτήτων που βασίζονται στην ατομική δημιουργικότητα, δεξιότητα και ταλέντο και οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να παράγουν πλούτο και θέσεις εργασίας μέσα από διαφορετικά μοντέλα κτήσης και διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας. Η Ευρωπαϊκή Δημιουργική Βιομηχανία συνεισέφερε περίπου 560 δισ. ευρώ στο συνολικό ΑΕΠ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ για το 2008, δηλαδή 4,5% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ (EU27), και της αναλογούν 8,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ.

Οι δημιουργικές βιομηχανίες κάποιες φορές ταυτίζονται με τις πολιτιστικές βιομηχανίες και κάποιες περιλαμβάνουν έργα των εφαρμοσμένων και καλών τεχνών, της οπτικοακουστικής και μουσικής βιομηχανίας, της μόδας και της φωτογραφίας, ενώ οι δραστηριότητες των μουσείων, αρχείων, αιθουσών τέχνης και βιβλιοθηκών παραμένουν εκτός. Χρησιμοποιούμε τον όρο δημιουργική και πολιτιστική βιομηχανία ως ταυτόσημο εδώ, ενώ η βιομηχανία της εκπαίδευσης, της έρευνας και της επιστήμης λειτουργεί συμπληρωματικά σε αυτό που συνολικά αντιμετωπίζουμε ως βιομηχανία της γνώσης.

To EKT, ως οργανισμός έντασης γνώσης με θεσμικό ρόλο τη συσσώρευση, τεκμηρίωση, διατήρηση και παροχή ενιαίου σημείου πρόσβασης για την έγκριτη επιστημονική και πολιτιστική γνώση στην Ελλάδα, αναπτύσσει υποδομές και υπηρεσίες που υποστηρίζουν τη Δημιουργική Βιομηχανία και συνεισφέρουν στη λήψη αποφάσεων πολιτικής βασισμένες σε ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία. 

#evidenceBasedPolicy

Οι πολιτικές που υιοθετούνται σε εθνικό επίπεδο σε σχέση με την ενίσχυση των δημιουργικών βιομηχανιών είναι κρίσιμες προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσο βοηθούν ή όχι στην περαιτέρω ανάπτυξη και εξέλιξή τους. Για το λόγο αυτό απαιτείται η χάραξη πολιτικών βασισμένων σε στοιχεία.

Το ΕΚΤ διαδραματίζει έναν σημαντικό ρόλο στην παροχή στοιχείων που είναι απαραίτητα προκειμένου να χαραχθούν τέτοιες πολιτικές, όντας αυτή τη στιγμή ο φορέας που συγκεντρώνει το σύνολο των στοιχείων έρευνας και καινοτομίας για τη χώρα. Το συνέδριο Creativity αποτελεί μια πρωτοβουλία του ΕΚΤ με στόχο να συμβάλει στην κατανόηση καινοτόμων τρόπων οργάνωσης της δημιουργικής βιομηχανίας, αλλά και ανάπτυξης πολιτικών ικανών να ενισχύσουν την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου. Για τον σκοπό αυτό, στο πλαίσιο του συνεδρίου θα παρουσιαστούν και ποιοτικά στοιχεία που έχει συλλέξει το ΕΚΤ, σχετικά με τον τομέα της δημιουργικής βιομηχανίας στη χώρα. 

#conferenceInfo

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης

Ελίνα Δημητριάδη/ edim@ekt.gr

Κάλλια Οικονόμου/ oikonomou@ekt.gr